alzacja
Alzacja to jeden z pięciu regionów tworzących Grand Est, czyli Wielki Wschód
Niemiecko brzmiące nazwy miejscowości oraz nazwiska ludzi, podwójne nazewnictwo ulic, wszechobecne budynki z muru pruskiego, a w kuchni choucroute i rieslingi sprawiają, że zwiedzając Alzację ma się wrażenie podróżowania po Niemczech.
Alzacja jest atrakcyjna turystycznie: leży między doliną Renu a Wogezami. Znajdziemy tam malownicze szlaki wędrówkowe, trasy rowerowe, niewielkie lecz urokliwe miasta, średniowieczne zamki. Alzacki Szlak Win liczy ok. 170 km. Otoczone winnicami miasteczka: Riquewihr, Ribeauvillé, Eguisheim i Kaysersberg wygrywają plebiscyty na najpiękniejsze miasteczka Francji.
Jak dojechać?
Podróż samochodem z Paryża do miast Alzacji trwa około 5 godzin.
Z Paryża do Strasburga jest ok. 500 km, bezpośredni pociąg TGV INOUI (z dworca Paris Gare de l’Est) pokonuje tę trasę w 1 godzinę i 46 minut.
Podróż pociągiem TGV INOUI Paris Gare de l’Est – Colmar trwa 2 godziny 30 minut.
Alzacja
W 2016 roku Alzacja weszła w skład regionu administracyjnego Grand Est, czyli Wielki Wschód. Stolicą regionu jest Strasburg, zamieszkiwany przez jakieś 300 tysięcy dusz. Historia Alzacji jest burzliwa, bowiem sąsiedztwo z Niemcami bywało trudne. Traktat z 1871 roku kończący wojnę francusko-pruską był dla Francuzów niekorzystny: w jego wyniku tereny Alzacji przypadły Prusom, a potem już zjednoczonym Niemcom. Pół wieku (lata 1871 – 1919) przynależności do Niemiec zostawiło ślady w języku, architekturze, kulturze i kuchni tego regionu.
Colmar
Colmar jest uroczym miastem przyciągającym tłumy turystów. W plebiscytach na najpiękniejsze miasta Francji zajmuje wysokie miejsca, bo jak tu nie docenić położenia nad rzeką La Lauch, dzięki której miasto zyskało miano Małej Wenecji (La Petite Venise). Dodajmy do tego malowniczą starówkę i położenie wśród winnic.
Colmar
Na zdjęciu Place des Dominicans, przy którym stoi gotycki Kościół Dominikanów. Za wejście zapłacimy 2€, ale za to zobaczymy dzieło: Madonna wśród róż, obraz Martina Schongauera z 1473 roku, związanego z Colmarem alzackiego malarza i rytownika. To jego dziełami inspirował się podobno mistrz niemieckiego renesansu, Albrecht Dürer.
Colmar
Zasiądźmy na ocienionym parasolami tarasie hali targowej tuż nad rzeką Lauch przy nabrzeżu targu rybnego (Le Quai de la poissonnerie). Poobserwujmy szczęśliwe twarze turystów podziwiających miasto z łodzi elektrycznych: przejażdżka łodzią z komentarzem na żywo trwa pół godziny i kosztuje 10 €, dzieci poniżej 10 lat – 5 €. Można ją zarezerwować na stronie internetowej Sweet Narcisse — Boat ride in Colmar.
Colmar
Zainteresowanym sztuką regionu spodoba się Muzeum Unterlinden, które mieści się w XIII-wiecznym budynku byłego klasztoru dominikanów. To muzeum sztuki sakralnej, a zarazem historii regionu. Najbardziej znany eksponat muzeum to ołtarz z Isenheim z początków XVI wieku. Nie tylko artefakty wystawiane w muzeum, ale również sam budynek wraz z dziedzińcem i zdobnymi arkadami robią wrażenie. W Colmar znajduje się też Musée Bartholdi (wstęp 5€) zorganizowane w domu rodzinnym rzeźbiarza Augusta Bartholdiego, autora nowojorskiej Statuy Wolności.
Na zdjęciu kamienice z XIV i XV wieku usytuowane przy Rue des Marchands.
Colmar
l’Ancienne Douane to dawny urząd celny z XV wieku, znany też pod niemiecką nazwą Koïffhus, położony w sąsiedztwie kanału, z charakterystycznym dla regionu dachem z kolorowej glazurowanej dachówki, z galeryjką i wieżyczką.
Niedaleko stąd do kwartału garbarzy (Le Quartier des Tanneurs), po których zostały stare domy z muru pruskiego. Będąc w Colmarze zwróćmy też uwagę na: fantazyjne szyldy restauracji oraz dachy niektórych budowli miejskich z kolorowej dachówki ceramicznej.
Colmar
Poszukajmy najciekawszych renesansowych kamienic Colmaru:
- Maison Adolph z XIV wieku (obok Collégiale Saint-Martin), uważanej za najstarszą w mieście;
- Maison Pfister wybudowanej w 1537 roku, z renesansowymi wieżyczkami, balkonikami, której fasady pokrywają malowidła o tematyce religijnej i świeckiej (na zdjęciu);
- Maison des Têtes z 1609 roku, ze 106 główkami wyrzeźbionymi na fasadzie i pięknym okiennym wykuszem, w której mieściła się ongiś giełda win;
- średniowieczny spichlerz w okolicach Rue des Marchands, czyli ulicy Kupców;
Equisheim
8 km na południe od Colmaru leży Equisheim. To spokojne miasteczko kojarzy się nam z bocianami, które uwiły gniazda na kilku budynkach miejskich, w tym na położonych w centrum miasta zamku i kaplicy św. Leona. Equisheim zostało zabudowane koncentrycznie, zabudowania mieszkalne powstawały wokół zamku-fortecy. Domy z muru pruskiego, fantazyjnie pomalowane na najróżniejsze kolory, świetnie wychodzą na zdjęciach. Tutejsze biuro informacji turystycznej oznaczyło trasę zwiedzania, którą całkowicie zignorowaliśmy, biegając od jednego uroczego zakątka do drugiego, od jednego bocianiego gniazda do drugiego. W Equisheim urodził się przyszły papież Leon IX, który panował w latach 1049-1054. W centrum miasteczka znajduje się fontanna i pomnik Leona IX, którego ogłoszono świętym.
Equisheim
Zamek w Equisheim istniał w już w VIII wieku. Najpierw był drewniany i otoczony fosą. W ciągu wieków wielokrotnie go przebudowywano. XVI wieku zasypano fosę. W XIX wieku w obrębie murów warownych, na miejscu zniszczonej wieży, dobudowano kaplicę. Jej wnętrze zdobią freski i ładne witraże. Resztki muru obronnego wokół zamku i kaplicy pochodzą z XIII wieku. Będąc w Equisheim zajdźmy do jednej z winiarni, w końcu miejscowość jest otoczona winnicami, w których uprawia się aż 7 szczepów winorośli. Specjalność regionu to riesling, pinot w 3 odmianach i gewurztraminer.
Riquewihr
Riquewihr leży 9 km na północ od Colmaru. Główna ulica miasta, Rue du Général de Gaulle, biegnie od placu przy którym stoi ratusz z 1808 roku, do wieży Dolder z XIII wieku, będącej częścią murów obronnych miasta. Dziś w wieży mieści się niewielkie Muzeum Sztuki i Tradycji Ludowej. Zobaczymy kolekcję broni używanej w XV i XVII wieku, przedmioty używane w procesie produkcji wina, dokumenty i pamiątki pozostałe po mieszkańcach miasta. Z czwartego piętra wieży rozciąga się widok na miasto i okolice. Nieopodal wieży Dolder znajduje się Muzeum Złodziei (Musée de la Tour des Voleurs), w którym zobaczymy m.in. średniowieczną izbę tortur, bowiem w tym miejscu wymierzano sprawiedliwość złoczyńcom. Bilet łączony do obu muzeów kosztuje 7 €.
Riquewihr
Pierwsze wzmianki o miejscowości Riquewihr pochodzą z XI wieku i nawiązują do produkcji wina. Można zatem stwierdzić, że historia upraw i produkcji wina sięga tu tysiąca lat! Spacerując po miasteczku i podziwiając kolorowe domki, zwróćmy uwagę na nadproża: widnieją na nich data powstania domu i symbol obrazujący, czym parał się pierwszy właściciel. Są tu domki bednarza, kowala, winiarzy itd. W wąskich uliczkach średniowiecznego Riquewihr znajdziemy restauracje, sklepiki producentów wina, a także pokoje do wynajęcia (chambre d’hôtes).
Miluza
Nazwa miasta – Mulhouse pochodzi od niemieckiego słowa „młyn”. Ponoć pierwszymi budowlami na tych ziemiach były młyny, dlatego też koło młyńskie stało się symbolem miasta. Przez wieki miasto bogaciło się na przemyśle tekstylnym. W XVI wieku Miluza nawiązała współpracę gospodarczą z kantonami szwajcarskimi, co zaowocowało dobrobytem dla jej mieszkańców. Bogate miasto musiało mieć okazały ratusz, dlatego też w 1553 roku przy głównym placu miasta – Place de la Réunion, wybudowano ratusz zdobiony renesansowymi malowidłami, przypominającymi te z Niemiec i Szwajcarii.
Miluza
Szwajcarskie wpływy kulturalne w mieście to np. malowidło nawiązujące do mitu o bohaterze szwajcarskim Winkelriedzie widoczne na fasadzie białej kamienicy rodziny Mieg przy Place de la Réunion. A tuż obok starego ratusza, na rogu sąsiedniej kamienicy umieszczono drewnianą postać szwajcarskiego bohatera narodowego Wilhelma Tella, kusznika, który został zmuszony przez austriackiego starostę do zestrzelenia z kuszy jabłka położonego na głowie syna (dla zaniepokojonych: chłopak przeżył).
Miluza
Dziś w starym ratuszu mieści się muzeum historyczne (Musée historique, wstęp wolny), oraz biuro informacji turystycznej. Nieopodal starego ratusza stoi główna świątynia miasta, Temple Saint-Étienne, wyróżniająca się pięknymi witrażami z XIX wieku. Warto przejść się do wieży Bollwerk, będącej pozostałością po otaczających średniowieczną Miluzę murach obronnych, wybudowanych około roku 1390. Miluza ma swoje muzeum sztuk pięknych (Musée des Beaux-Arts, wstęp wolny), w którym znajdziemy obrazy malarzy związanych z Alzacją. Scenki rodzajowe uwiecznione na obrazach pokazują nam, jak wyglądało tu życie przed wiekami.
Miluza
Po II wojnie światowej w Miluzie powstała fabryka samochodów marki Peugeot. Miasto szczyci się też znanym muzeum motoryzacji: Musée National de l’Automobile (wstęp 19 €), do którego można podjechać tramwajem, ponieważ znajduje się poza centrum miasta (bilet tramwajowy kupiliśmy poprzez SMS). Miłośnicy pociągów docenią Cité du Train, jedno z największych muzeów kolei w Europie (wstęp 12 €).
Alzacki Szlak Win
La Route des vins d’Alsace ciągnie się przez ok. 170 km, od miasteczka Thann do Wissemburga. Znajdziemy tu winnice, sklepiki z lokalnym winem, winiarnie, zamki i ruiny zamków, kapliczki, klasztory. Niektórzy producenci win organizują zwiedzanie swoich winnic. O szczegóły należy pytać w lokalnych biurach informacji turystycznej. Można również wypożyczyć rowery, w tym rowery elektryczne i na własną rękę przemierzać winnice (np. w wypożyczalni Alsa Cyclo Tours Itinéraires vélo en Alsace – Loopi & parcours testés | Alsa Cyclo Tours; wypożyczenie roweru elektrycznego na pół dnia kosztuje 30€, na cały dzień – 45€; ceny na 2026 r.)
Alzacki szlak Win
Najładniesze miasteczka Alzackiego Szlaku Win: Obernai, Ammerschwihr, Scherwiller, Kaysersberg, Riquewihr, Equisheim, Ribeauvillé. To oczywiście nie wyczerpuje listy miejscowości wartych odwiedzenia. Są jeszcze zamki, lub ich ruiny. Budowane na wzniesieniach, otoczone lasami, stanowią często cel pieszych wędrówek. XIII-wieczny zamek Château de Haut-Andlau będzie wyzwaniem dla tych, co lubią wędrować pod górę, szlak zaczyna się przy merostwie w miasteczku Andlau. Natomiast XII- wieczny Château du Haut-Kœnigsbourg to prawdziwa górska twierdza, którą można zwiedzać, także wewnątrz (wstęp 12€).
Alzacki Szlak Win
Będąc w jednej z tych uroczych miejscowości szlaku winnego znajdźmy jakąś miłą piwniczkę i oddajmy się degustacji białego, pełnego słodyczy muscata, aromatycznego gewürztraminera, czy lokalnej specjalności: wytrawnego białego wina musującego Crémant d’Alsace. Przykładowo, degustacja 3 win w winiarni „Kuentz-Bas” w miejscowości Ammerschwihr kosztuje 15 € (w 2026 r.). Jeśli interesuje nas proces wytwarzania wina, lokalne biura informacji turystycznej pomogą nam w zarezerwowaniu wycieczek po okolicznych winnicach. Na przykład w sezonie letnim każdej soboty o 15.30 z Equisheim (zbiórka przy wejściu na kemping) wyruszają piesze wycieczki z przewodnikiem po winnicach otaczających miasto. Warto skorzystać!