Dolina Loary
Wysyp zamków w dolinie Loary był odpowiedzią na zmianę stylu życia francuskiej arystokracji. Podczas podbojów terytoriów dzisiejszej Italii w XV i XVI wieku, Francuzi podpatrzyli eleganckie i wygodne zameczki. Gdy wrócili do siebie, rozpoczęli przebudowę swoich średniowiecznych zamczysk lub budowę nowych rezydencji na modnych podówczas terenach doliny Loary. Podobno jest ich około 300, oczywiście nie wszystkie można zwiedzać. W regionie spotkamy też uprawy winorośli, co sprzyja turystyce winiarskiej.
Dolina Loary
Jak dojechać?
Tours i Blois to miasta doliny Loary, do których dojedziemy pociągiem z Paryża.
Podróż pociągiem z dworca Paris-Austerlitz do stacji Blois-Chambord trwa 90 minut. Z dworca w Blois do zamku Chambord jest 16 km, i na tym odcinku kursują autokary (zwane „navette”) z napisem Chateaux. Kupując bilet kolejowy na stronie: Offres du produit Pack Rémi Château de Chambord można wybrać pakiet: przejazd pociągiem, potem autobusem oraz bilet do zamku Chambord, co wychodzi trochę korzystniej. Np. taki pakiet w czerwcu 2025, wyjazd i powrót tego samego dnia, kosztuje 53 €.
Jak dojechać - cd.
Z dworca Paris-Montparnasse do Tours kursują pociągi TGV, podróż trwa 80 minut.
Samochodem z Paryża do Doliny Loary dojedziemy w 2 godziny. Jeśli wybraliśmy autostradę A10, będziemy przejeżdżać koło Orleanu i Beaugency, które również warte są wizyty.
Orlean
Jest stolicą Regionu Centralnego Doliny Loary. W wiekach XVII i XVIII dzięki swemu położeniu nad Loarą Orlean wzbogacił się na dystrybucji i handlu towarami z kolonii francuskich: Antyli i Kanady. Miasto kojarzy się też z Joanną d’Arc, która wkroczyła z wojskami francuskimi do Orleanu w 1429 roku niosąc pomoc miastu oblężonemu przez Anglików. Kilka dni mieszkała w domu przy placu de Gaulle’a – dziś jest tu muzeum Joanny d’Arc. Warto zwiedzić Katedrę Świętego Krzyża oraz zobaczyć wnętrze pobliskiego Hôtelu Groslot – renesansowego budynku, gdzie kiedyś mieściło się merostwo. Dziś w tych ładnych wnętrzach wciąż odbywają się ceremonie ślubne. Wstęp był bezpłatny.
Orlean
Katedra Świętego Krzyża (Cathédrale Sainte-Croix) to największa katedra Regionu Centralnego Doliny Loary. W ciągu stuleci wielokrotnie przebudowywano ją, a także odbudowywano po zniszczeniach dokonanych przez protestantów. Na uwagę zasługuje przebogata gotycka fasada i piękne witraże. W środku znajdziemy elementy upamiętniające ważną dla tego regionu Joannę d’Arc: witraże opowiadające jej historię, rzeźby, zrekonstruowaną zbroję.
Beaugency
W średniowieczu obrotni mieszkańcy Beaugency pobierali opłaty za przeprawę przez Loarę. Potem nastały niespokojne czasy wojny stuletniej między Francją i Anglią (XIV i XV w.), wojny religijne w XVI wieku i porażka armii francuskiej w bitwie pod Beaugency, z Prusami w 1870 roku. W mieście napotykamy więc ślady tej burzliwej przeszłości: Wieżę Cezara z XI wieku, z której kontrolowano przeprawy przez rzekę, Wieżę Zegarową (Tour d’Horloge) będącą kiedyś częścią murów warownych miasta, pomnik Joanny d’Arc, która walczyła o region z Anglikami. Dziś tu jest spokojnie. Słuchając szemrania wody w wąskim kanale przy ulicy Rue du Pont zastanawiamy się, jak dziś się mieszka w wiekowych, kamiennych domach.
Chambord
Budowa zamku w Chambord rozpoczęła się w 1519 roku na zlecenie króla Francji Franciszka I. Już z założenia zamek nie miał być domem dla króla, lecz symbolem jego władzy i potęgi. Franciszek spędził w nim w sumie kilka tygodni, lubił natomiast przyjmować tam delegacje innych państw. Wrażenie robi długa na 128 metrów renesansowa fasada i podwójnie spiralna klatka schodowa powstała z inspiracji samego Leonarda da Vinci, którego Franciszek I zaprosił do Francji. Tu przebywał na wygnaniu król Polski, Stanisław Leszczyński w latach 1725-1733, prywatnie teść Ludwika XV, króla Francji.
Chambord
Wnętrza zamku są bogato zdobione, jednak obecne tam wyposażenie i artefakty nie są oryginalnie zachowane z epoki renesansu. W czasie rewolucji francuskiej 1791 roku zamek znacjonalizowano, a wyposażenie wyprzedano. Po II wojnie światowej otworzono tu muzeum, a komnaty królewskie odtworzono skupując meble, dywany i inne artefakty od marszandów i muzeów. Wstęp kosztuje 19 €. Jak wszystkie muzea państwowe we Francji, zamek mogą zwiedzać gratis osoby do 18 rż. i obywatele Unii Europejskiej do 25 roku życia. Koszt parkowania to 5 lub 6 €, w zależności od wybranego parkingu (za dzień).
Chambord
W okolicy zamku działa kilka restauracji. Gdy pogoda dopisuje, z pola sąsiadującego z parkiem startują balony. Chambord z góry, w zachodzącym słońcu, wygląda pięknie. Na terenie parku zamkowego można wypożyczyć elektryczną łódkę i przepłynąć się po rzeczce Cosson, która jest dopływem Loary. Raz w roku, w maju, na terenie zamku odbywa się wielki targ staroci (la Grande brocante de Chambord), gdzie można kupić meble, porcelanę i różnego rodzaju bibeloty.
Blois
Zamek królewski Blois leży w centrum miasta. Budowano go i ulepszano od średniowiecza do XVII wieku, dlatego też widzimy tu gotyk, renesans, klasycyzm. Był domem dla 7 królów i 10 królowych Francji. Zamek w Blois to ulubiona siedziba Karola Orleańskiego – księcia Orleanu. To też miejsce narodzin króla Ludwika XII, który mieszkał tu ze swoją żoną Anną Bretońską. Tu zmarła Katarzyna Medycejska – królowa Francji. Dziś można zwiedzać zrekonstruowane apartamenty królewskie i podziwiać meble i artefakty, które obrazują życie codzienne arystokracji w renesansie. Wstęp kosztuje 14,50 €.
Blois
Nieopodal zamku znajduje się Maison de la magie Robert-Houdin.
Robert Houdin jest uważany za pierwszego nowożytnego magika. W czasie wizyty w muzeum oprócz magicznych rekwizytów zobaczymy 30-minutowy pokaz sztuczek magicznych. Dom Magii zamyka się na przerwę obiadową w godzinach 12.30-14.00. Wstęp kosztuje 14,50 €. Bilet łączony do zamku Blois + Dom Magii kosztuje 22 €. Billetterie – Château royal de Blois et Maison de la magie
Blois
W mieście są spore różnice wysokości. Aby dojść do katedry św. Ludwika (Cathédrale Saint-Louis) należy obrać stromą uliczkę pod górę. Za katedrą (budowaną od X do XVII wieku) i Pałacem Biskupim z 1697 roku, w którym dziś działa urząd miasta, znajdują się ogrody biskupie: Jardin de l’Évêché. Z wyższej części ogrodów mamy widok na niżej położony ogród różany, na dachy budynków niższej części miasta i na Loarę.
Amboise
Zamek w pochodzi z XV wieku i jest położony blisko centrum Amboise, na wzgórzu, co zapewnia piękne widoki na miasto i dolinę Loary. W zamkowej kaplicy św. Huberta znajduje się płyta nagrobna Leonarda da Vinci, który ostatnie 3 lata życia spędził w pałacyku Clos Lucé, nieopodal zamku Amboise, na zaproszenie króla Franciszka I. Aby zobaczyć tę gotycką kaplicę, należy kupić bilet wstępu do zamku (16.90€).
Amboise
Widoczna na zdjęciu wieża zegarowa (Tour de l’Horloge) z XV wieku była częścią murów obronnych i stanowiła główną bramę wejściową do miasta. Centrum Amboise to strefa bez samochodów. Można zatem spacerować bez stresu wyobrażając sobie, jak wyglądało miasto w I połowie XVI wieku, kiedy Leonardo da Vinci, jako nadworny inżynier, któremu król Franciszek I udostępnił skromne lokum w postaci pałacyku Clos Lucé, chadzał do zamku, by spotkać się z królem.
Płatne parkingi, jeśli przyjechaliśmy rydwanem, znajdziemy nad rzeką.
Okolice Amboise
Obecność Leonarda zawładnęła wyobraźnią ludności regionu Loary. Na zdjęciu restauracja Leonard de Vinci w Tours.
Pałacyk Clos Lucé, w którym ten wszechstronny geniusz mieszkał w latach 1516-19, oferuje zwiedzanie zrekonstruowanego pokoju Leonarda, jego atelier, rysunki, manuskrypty itp. Wstęp: 19,5 €.
Parc des Mini-Châteaux, czyli park miniaturowych zamków doliny Loary znajduje się 3 km na południe od Amboise. Wstęp kosztuje 16 €, ale w ten sposób mamy „zrobione” wszystkie zamki w okolicy.
Chenonceau
13 km na południe od Amboise leży zamek Chenonceau. Gdy po walce o miejsce na parkingu niedaleko zamku idziemy korytarzem z drzew do głównej bramy zamku, już przeczuwamy, że będzie ładnie. Zbudowany z jasnego kamienia zamek o cechach gotyku i renesansu ładnie odcina się od ciemnozielonej ściany parku. Choć nie jest duży, jest pięknie położony na rzece Cher i ma starannie zaprojektowane ogrody. Nazywany jest „zamkiem dam” , ponieważ od początku budowy to panie miały duży wpływ na jego wygląd.
Chenonceau
Zamek został wybudowany na początku XVI wieku, na miejscu dawnej fortecy, przez małżeństwo pochodzące z bogatych rodzin: Catherine Briçonnet i Thomasa Bohiera. Podczas gdy Tomasz udzielał się na wojenkach w Italii, Katarzyna nadzorowała prace budowlane i realizowała swoje pomysły. Niestety małżeństwu nie dane było długo cieszyć się rezydencją, oboje zmarli w kilka lat po jej ukończeniu.
Chenonceau
Inne damy, które zapisały się w historii budowli na przestrzeni stuleci to: Diana de Poitiers (kochanka króla Henryka II), Katarzyna Medycejska (żona króla Henryka II, to ona zleciła dobudowanie dwupiętrowej galerii w stylu włoskim na moście nad rzeką), Ludwika Lotaryńska (żona króla Henryka III), Louise Dupin (arystokratka, leży pochowana na drugim brzegu Cher), Marguerite Pelouze i Simone Menier (bogate dziedziczki). W jednym z niskim zabudowań niedaleko zamku znajduje się zrekonstruowana sala szpitalna, bowiem w czasie I wojny światowej na terenie zamku działał szpital polowy.
Wstęp: 18 €
Winnice
Na południe od autostrady A10 na wschód od Tours znajduje się posiadłość Valmer – wina i ogrody (Château de Valmer – Vins et Jardins). Niektóre budynki i brama pochodzą z XVII wieku, kaplicę wydrążono w skale w XVI wieku. Główny budynek został zrekonstruowany po pożarze z 1948 roku. Całość przypomina toskańską prowincję: renesansowe fontanny, rzeźby, zdobne kamienne balustrady, a w tle winnice, gdzie powstają wina Vouvray. Na miejscu można poprosić o degustację tutejszych win. Wstęp kosztuje 12€. Nieczynne w poniedziałki i wtorki.
Winnice
Caves CATHELINEAU
W regionie jest wielu wytwórców win. Niektórzy oferują zwiedzanie winnic, pokazują piwniczki na wino, zapraszają na degustacje. My wstąpiliśmy, bez uprzedniej rezerwacji, do rodzinnej winnicy Cathelineau, w miejscowości Chancay. Syn właściciela oprowadził nas po piwnicy wydrążonej w skale tufowej, gdzie w stałej temperaturze 12 stopni Celsjusza leżakowały białe i różowe wina. Caves Cathelineau – Appellation Vouvray Contrôlée
Villandry
Kilkanaście kilometrów na zachód od Tours znajduje się Château de Villandry, zamek, którego najstarszy fragment, warowna wieża, pamięta średniowiecze. Obecne zabudowania pochodzą z XVI wieku i mają cechy późnego renesansu. Na początku XX wieku zamek kupili hiszpański lekarz Joachim Carvallo i jego amerykańska żona Ann Coleman, którzy szukali godnej oprawy dla swojej bogatej kolekcji XVII-wiecznego malarstwa hiszpańskiego. W jednej z sal, zwanej orientalną, sufit wyłożono płytkami z rozebranego pałacu w Toledo – to uczta dla oczu miłośników stylu mudejar. Dziś zamek należy do potomków rodziny Carvallo.
Villandry
Bilet wstępu do zamku i ogrodów kosztuje 14 €, wstęp tylko do ogrodów – 8,5 €. W przypadku zamku Villandry warto zwiedzić wnętrza oraz wejść na wieżę, skąd rozciąga się piękny widok na ogrody, miasteczko Villandry z kościołem Saint-Étienne z XII wieku, oraz na pola i lasy. Bezpłatny parking znajduje się po drugiej stronie drogi. Na miejscu działa restauracja.
Château d’Azay-le-Rideau
Wybudowany w XVI wieku dla skarbnika królewskiego Gillesa Berthelota, urodzonego w pobliskim Tours, który zrobił karierę na dworze Ludwika XII. Na życzenie skarbnika i zgodnie z ówczesną modą, zamek łączy elementy gotyku francuskiego i renesansu włoskiego. Następca Ludwika XII, Franciszek I kazał się przyjrzeć interesom Gillesa i wyszło mu, że bogactwo skarbnika jest wynikiem malwersacji finansowych. Aby uniknąć kary, skarbnik zbiegł, a kilka miesięcy później umarł.
Woda, w której odbija się dziś zamek, zaczęła obmywać zamek dopiero około roku 1950 w wyniku regulacji rzeki Indre. Wcześniej zamek był otoczony tarasem. Wstęp 16 €, w środy 13 €.
Azay-le-Rideau
Miasteczko korzysta ze sławy zamku i przyjmuje tysiące turystów.
Jest tu kilka hotelików mogących stanowić bazę wypadową na wycieczki po regionie. Ciekawą opcją są hotele położone 1 km od centrum Azay: Logis Hôtel Troglododo oraz TrogloDélice, po części wydrążone w skale.
Château d’Ussé
Zamek w Ussé położony jest 14 km na zachód od Azay-le-Rideau w sąsiedztwie rzeki Indre. Jego bajkowa sylwetka zainspirowała niejakiego Charlesa Perraulta, siedemnastowiecznego pisarza francuskiego, do napisania bajki o Śpiącej Królewnie. We wnętrzach możemy zobaczyć meble, dywany, woskowe postaci bohaterów bajki w strojach z epoki. Wstęp 14,50 €.
Tours
Tours nosi miano Miasta Sztuki i Historii, a także Międzynarodowego Miasta Gastronomii, co oznacza, że w Tours dużo zwiedzimy i dobrze zjemy. Stare Tours (Vieux Tours) to kamienice z muru pruskiego (na zdjęciu plac Plumereau) przykryte ciemnymi dachówkami, niektóre ozdobione drewnianymi rzeźbami. Na parterze mieszczą się sklepiki lub restauracje, wyżej mieszkają ludzie. Przy ulicy Colbert znajdziemy bogactwo kuchni międzynarodowej: kuchnia syryjska, libańska, etiopska, francuska, indyjska… bar ostrygowy czy naleśnikarnia – dla każdego coś smacznego.
Tours
W Tours warto odwiedzić ukończoną w XVI wieku katedrę Saint-Gatien, oraz wejść do sąsiadującego z nią klasztoru Cloître de la Psalette (wstęp 4 €). Obok katedry stoi Pałac Arcybiskupi, w którym mieści się Muzeum Sztuk Pięknych. W ogrodzie muzeum rośnie pomnik przyrody – ogromny, ponad dwustuletni cedr libański. Tours ma też przepiękną bazylikę Św. Marcina (na zdjęciu) w stylu neobizantyjskim. W sąsiedztwie bazyliki stoi wieża Tour Charlemagne – to pozostałość po o wiele większej średniowiecznej bazylice, zniszczonej ok. 1802 roku.
