Normandia
morskie klimaty
W głębi lądu
Rouen, opactwo Jumieges, Giverny, Bernay, Verneuil d’Avre et d’Iton, Caen, Urville
Mont Saint-Michel – Góra Św. Michała
Mont Saint-Michel
Mont Saint-Michel, czyli Góra Św. Michała to miejsce kultu archanioła Michała i cel pielgrzymek już w X wieku. Dziś odwiedzając Mont Saint-Michel również czujemy się trochę jak pielgrzymi sunąc w tłumie odwiedzających opactwo z nadzieją, że dostaniemy jeszcze bilety wstępu do klasztoru. Wbrew poradom, aby przybyć na zwiedzanie z samego rana, zjawiamy się nonszalancko na parkingu Mont Saint-Michel około południa i bez rezerwacji biletu do klasztoru. Jest początek września 2025, środek tygodnia i być może dlatego dostajemy się bez problemu.
Mont Saint-Michel
Parking (3-6 godzin postoju) kosztuje 19 €, rezerwacja i kupno biletu parkingowego przez internet kosztuje 2 euro mniej. Autobus kursujący między parkingiem a górą-wyspą jest bezpłatny. Wstęp do klasztoru na szczycie góry – 16 € (ceny na wrzesień 2025), a jeśli planujemy zwiedzanie klasztoru na mniej niż 2 godziny przed zamknięciem – 13 €. W pierwszą niedzielę miesiąca w sezonie zimowym listopad – marzec wstęp jest bezpłatny. Dziatwa pochodząca z Unii Europejskiej do 25 roku życia wchodzi gratis. Horaires et tarifs du Mont Saint-Michel
Mont Saint-Michel
Jeśli nie wsiądziemy do bezpłatnego autobusu, spacer groblą na wyspę zajmie nam około 45 minut i będziemy mieli czas nacieszyć oczy majestatyczną sylwetką Mont Saint-Michel. Potem czekają nas schody, dużo schodów… oraz tłumy turystów w wąskich uliczkach. A propos wąskich uliczek, znajdźcie i przejdźcie się najwęższą na wyspie: la Venelle du Guet. Pospacerujcie po głównej ulicy Grand Rue, ona zaprowadzi was do klasztoru. Zadumajcie się na małym cmentarzyku w centrum miasteczka z pięknym widokiem na zatokę.
Mont Saint-Michel
Wejście do klasztoru pozwoli nam:
- zobaczyć z wyższej perspektywy jeszcze piękniejsze widoki na zatokę Mont Saint-Michel, łachy białego piasku, ujście rzeki Couesnon,
- zobaczyć od środka romańską budowlę, która obchodziła tysiąclecie istnienia w 2023 roku,
- przejść się krużgankami budynku klasztornego zwanego Merveille, czyli Cud, który powstał na początku XIII wieku. To moim zdaniem najładniejsze miejsce na wysepce Mont Saint-Michel.
Mont Saint-Michel
Grupki ludzi spacerują po wilgotnych piaskach zatoki korzystając z odpływu (marée basse). Dla własnego bezpieczeństwa należy to robić pod opieką przewodnika, ponieważ można utknąć w mokrym piasku. Spektakularne przypływy zdarzają się co 2-3 tygodnie. Rozkład pływów można znaleźć w internecie i materiałach biura informacji turystycznej. W lecie z okazji wysokich przypływów (grandes marées) na tarasie widokowym przy grobli lub w na wyspie organizowane są różne spektakle, itp.
Wybrzeże Alabastrowe – Côte d’Albâtre
Le Tréport
Treport to mały, ale ruchliwy port, z kościołem św. Jakuba (Eglise Saint-Jacques) z XVI wieku górującym nad miastem. To jedno z ładniejszych miasteczek na liczącym sobie ok. 130 km Wybrzeżu Alabastrowym.
Le Tréport
Samochód można zostawić na parkingu na klifach (3 euro za cały dzień). Od parkingu odchodzą ścieżki spacerowe, które oferują wspaniałą panoramę na morze i dolne miasto Treport. Darmowa kolejka linowa (Funicular Tréport) łącząca górne miasto z dolnym sama w sobie jest atrakcją.
Le Tréport
W mieście znajduje się między innymi dzielnica des Cordiers czyli sznureczników. Tak nazywali się tutejsi rybacy, którzy byli zbyt biedni aby pozwolić sobie na kupno sieci. Do łowienia ryb używali długich lin/sznurów zakończonych hakami. Fasady domków w dzielnicy des Cordiers są zdobione sieciami rybackimi, kolorowymi kafelkami, mają zdobione motywami morskimi drzwi wejściowe
Le Tréport
W Treport jest sporo hoteli i restauracji, każdy znajdzie coś dla siebie.
Plage Mer-les-Bains
Z Treport można przespacerować się do pobliskiego kurorciku Plage Mer-les-Bains, który, o dziwo nie znajduje się już w Normandii, lecz jest administracyjnie w Pikardii. Jest to uroczy zakątek z kolorowymi willami w stylu Belle Époque, z elementami neogotyckimi lub normandzkimi.
Plage Mer-les-Bains
Plaża jest kamienista, co nie przeszkadza miejscowym w urządzaniu pikników, a białe domki plażowe dopełniają uroczej całości.
Dieppe
Co robić w Dieppe? Wspiąć się na wzgórze, gdzie znajduje się zamek Dieppe, piękne widoki na miasto Dieppe i morze gwarantowane. Przejść się uliczkami starego centrum miasta. Odwiedzić kościół św. Jakuba (Église St Jacques) To duży kościół budowany między XII i XVI wiekiem, powstały na szlaku pielgrzymkowym do Santiago de Compostela. Wstąpić do kościoła St. Remy, budowanego w XVI i XVII wieku, jasnego, złoconego, z ładnymi witrażami. Patrząc na Bramę Tourelles (Porte des Tourelles) wyobrazić sobie, że takich bram było kiedyś siedem. W średniowieczu okalały one miasto, połączone murami obronnymi.
Fécamp
Fécamp jest znane z Pałacu Benedyktyńskiego, gdzie wytwarzano likier benedyktyn. Zwiedzanie z degustacją likieru produkowanego w 4 odmianach kosztuje 20 euro. Nawet jeśli nie zamierzamy zwiedzać wnętrz pałacu i poznawać tajników wytwarzania likieru, warto obejrzeć go z zewnątrz, bo to bogato zdobiony budynek, wybudowany pod koniec XIX wieku w stylu neogotyckim i neorenesansowym.
Fécamp
Fécamp ma bogate tradycje rybackie, o których możemy się dowiedzieć więcej w Muzeum Rybołówstwa, położonym w porcie. Z portu można też wybrać się na przejażdżkę łodzią, by zobaczyć od strony morza białe klify Wybrzeża Alabastrowego.
Warto podjechać też na Cap Fagnet – przylądek, gdzie z wysokości klifów można podziwiać piękno Alabastrowego Wybrzeża.
Étretat
Étretat jest pięknie położone pomiędzy białymi klifami. Z poziomu niezbyt długiej kamienistej plaży możemy podziwiać wznoszące się wysoko kredowe klify, które zainspirowały Claude’a Moneta. Stosowna tablica na deptaku upamiętnia to miejsce. Kapliczka widoczna na szczycie klifu Chapelle Notre-Dame-de-la-Garde jest zamknięta dla zwiedzających.
Parking przy wjeździe do Étretat kosztował 4 euro na cały dzień.
Étretat
Wysoko na klifach natomiast wytyczono ścieżki dla turystów. Tu pasą się krowy, mewy nachalnie żądają poczęstunku, a turyści rozkładają się na kocykach i podziwiają widoki.
Na klifach po wschodniej stronie Étretat można zwiedzić ogrody Les Jardins d’Étretat (14 € w 2024 r.), z których rozciąga się wspaniały widok na miasteczko, morze, i malowniczy klif Falaise d’Aval, perłowo-biały klif kredowy z naturalnym łukiem, który zdobi pocztówki z Normandii. Zachód słońca jest tu piękny!
Hawr
Hawr zaskakuje konsekwentną, uporządkowaną zabudową. Z ciężkich zniszczeń w czasie II wojny światowej odbudowano go w jednolitym, modernistycznym stylu. Nie ma tu starego centrum, jest za to dużo przestrzeni.
Zdjęcie : Passerelle François le Chevalier – kładka w centrum miasta
Wybrzeże Kwiatowe – Côte Fleurie
Honfleur
Honfleur leży na Wybrzeżu Kwiatowym (Côte Fleurie). To śliczne, stare miasteczko z portem otoczonym wąskimi kamieniczkami, a niektóre z nich pamiętają późne średniowiecze. W restauracjach wokół portu możemy zjeść między innymi owoce morza lub naleśniki i popić cydrem wytwarzanym z tutejszych jabłek czy gruszek. Warto też spróbować calvadosu, czyli winiaka francuskiego o charakterystycznym smaku jabłkowym, który swą nazwę wziął od nazwy departamentu, w którym jest produkowany.
Honfleur
Niedaleko portu warto odwiedzić drewniany kościół św. Katarzyny, zbudowany w XV wieku przy użyciu technik stosowanych przy budowie łodzi.
W Honfleur można odwiedzić Muzeum Morza (Musée de la Marine – 8 euro) i Muzeum Eugène Boudina – malarza krajobrazów normandzkich (8 euro). Z ostatniego piętra tego muzeum można zobaczyć Most Normandzki. A dla fanów kompozytora Erika Satie gratka – dom w którym się urodził i mieszkał do 12 roku życia. To małe, oryginalne muzeum można zwiedzić za 6,50 euro.
Deauville
Deauville – nadmorski kurort z szeroką piaszczystą plażą i architekturą Belle Époque . W związku z rosnącą popularnością tej miejscowości w XIX wieku powstało tu wiele pięknych budynków hotelowych, willi bogatych paryżan, kasyno, deptak nadmorski. Nadmiar gotówki można wydać w centrum miasteczka, gdzie są butiki znanych i drogich marek.
Co roku jesienią odbywa się tu Festiwal Filmów Amerykańskich. Deauville ma swoją promenadę gwiazd z nazwiskami gwiazd kina zwaną Les Planches.
Cabourg
Cabourg, kurort oddalony od Deauville o 30 minut drogi samochodem, również ma długą piaszczystą plażę. Między Cabourgiem i Houlgate możemy przespacerować się po wydmie, podziwiając morskie krajobrazy.
W zadbanym centrum miasta mamy bogate wille z przełomu XIX i XX wieku na tle ładnie utrzymanej zieleni.
Plaże desantu, miejsca pamięci II wojny światowej
Colleville-sur-Mer
Dla zainteresowanych historią II wojny światowej są liczne bunkry rozmieszczony wzdłuż normandzkich plaż, cmentarze żołnierzy poległych w walkach o Normandię, pomniki upamiętniające bitwy, muzea i wystawy prywatne jak i państwowe. W Colleville-sur-Mer na klifie blisko plaży Omaha znajduje się cmentarz żołnierzy amerykańskich i park pamięci. Parking przy cmentarzu i zwiedzanie bezpłatne.
Zdjęcie: pomnik pamięci na cmentarzu żołnierzy amerykańskich w Colleville-sur-Mer.
Colleville-sur-Mer
W Colleville-sur-Mer przy plaży Omaha, gdzie lądowały wojska amerykańskie, znajduje się też Overlord Museum (wstęp 9,50 euro). Overlord to nazwa alianckiej operacji wojskowej rozpoczętej desantem na wybrzeżu Normandii w dniu 6 czerwca 1944, oznaczonym jako D-Day (data rozpoczęcia operacji wojskowej). W niedalekim mieście Arromanches można zwiedzić D-day Museum (Musée du Débarquement) – wstęp 12,70 euro.
Na zdjęciu: Cmentarz żołnierzy amerykańskich w Colleville-sur-Mer.
Miejsca pamięci
Na zdjęciu: pomnik na plaży Omaha, miejscu desantu amerykańskiego
Na innych odcinkach wybrzeża znajdują się:
Plaża Juno – miejsce lądowania żołnierzy kanadyjskich, cmentarz żołnierzy kanadyjskich w Beny-sur-Mer, muzeum
Plaża Sword – miejsce lądowania żołnierzy brytyjskich, cmentarz żołnierzy brytyjskich w Bayeux, Muzeum Mur de l’Atlantique w Bayeux.
Na półwyspie Cotentin w Sainte-Mère-Église znajduje się Muzeum Lotnictwa poświęcone spadochroniarzom amerykańskim i przygotowaniom do operacji D-Day.
